داستانی از محسن جهانگیری
تاریخ ارسال : 30 آبان 05
بخش : داستان
«قزل»
مسئول سردخانه در رو باز کرد، چند قدمی داخل راهرو برداشتیم، ایستاد. یکی از کشوها رو بیرون کشید.
-چند سالش بوده؟
- بیست و سه سال .
جنازه رو نمی شد تشخیص داد، قسمت زیادی از سر ، از بین رفته بود و عملا کار شناسایی سخت بود. پاهام میلرزید، این اتفاق نباید میافتاد، تموم وجودم پر از ترس و دلهره شده و بغضی توی گلوم، که ای کاش اشتباهی شده باشه... خون خشک شدهی روی باقیمانده صورت، چیزی رو مشخص نمیکرد. تنها راه شناسایی برای ما، همون خالکوبی روی دست بود. جسد رو بیرون آوردند، آستین پیراهنش را بالا زدم، روی ساعد دست راستش نوشته بود:»قزل« و یک ساعت قدیمی که زیر شیشهی اون یک قطرهی خون خشکیده بود و کار نمیکرد و همون ساعت شوم روز نحس را یادم آورد.
چه سرنوشت عجیبی، این همه تنهایی و غربت و بی کسی برای یک نفر؟ نوذر تنها پسر قزل از یه خانوادهی شلوغ و پر جنب و جوش در یک تصادف کشته شده بود!
***
توران، مادر نوذر، نوذر رو وقتی یکساله بود به زن کاکا سپرده بود و به روستای خودش پیش خانوادهش برگشته بود. نوذر شیر زن کاکا رو خورده بود، توران شیر نداشت و بچه ی بی زبون مهر و آغوش زن کاکا را گرفته بود. همهی سال های بیکسی نوذر، همراه با دوری و رنج و تنهایی گذشته بود. دور از مادر واقعی و بدون پدر. همه ی این سال ها زندگی نوذر کنار خانواده ی عمو که کاکا صداش میکرد، گذشته بود.کاکا، از پدری که دیگه نداشت بزرگتر بود و برای اهالی روستا و اطراف حرمتی داشت. بزرگتری میکرد و میانجی میشد و حالا بچهی یتیم برادر باید در حریم خانوادهش پا میگرفت. برای نوذر، هیچی سرجاش نبود، همیشه غم داشت، غمی از درون و چهره ای مظلوم. نوذر همیشه از زن کاکا پرسیده بود و زن کاکا خاطرات پدر و مادرش را بارها گفته بود، حتی آن روزِ شوم و نحس را از زبون توران به گوش نوذر خونده بود...
***
توران وارد اتاق می شود، سفره ای پهن می کند ، قزل کنار سفره می نشیند ، تکه ای فتیر بر میدارد و داخل سر شیر می زند ، به دهان میگذارد. صورت سهتیغ و لپهای او زیر لقمه پر میشود.
- قزل: توران!
- بله،آقا
- قزل:کت و شلوارم را دستمال بکش و آویزون کن، احتمالا همین روزها راهی تهران باشم باید برای اسناد اصلاحات عرضی چند نفری رو ببینم، یه کار مهم دیگه هم دارم.
توران، لب هایش را بر هم می گذارد و سرش را پایین می اندازد و می ترسد حرفی بزند. سکوت در اتاق سوت می کشد، خروس نمی خواند، قزل لقمه ای دیگر به دهان می گذارد و صورتش را از گرد فتیر پاک می کند. نوذر دست و پا می زند و چشمانش از خواب پر شده. قزل دست از صبحانه می کشد و پیاله ی چای را سر می کشد. توران، نوذر را لای پتو می گذارد و بلند می شود تا او را بخواباند.
-قزل: (توران)
-توران: (بله آقا قزل)
- بگو اسب را زین کنن، اسباب کارم را آماده کنید.
توران لب های خود را می گزد، حرفی زیر زبان و پشت و لب هایش لقمه شده ، اما نه بیرون می آید و نه جویده می شود. برای گفتن نرو ، هزارجور فکر دارد و سال ها حسرت گفتن این کلمه در سرش آشوب می کند، اما جرئت گفتن ندارد و باز سکوت می کند. توران تعلل میکند و دست دستی؛ تا شاید کسی از در بیاید و قزل را به حرف یا کاری مشغول کند.
-قزل: (توران شنیدی چی گفتم؟)
-توران: (بله آقا قزل ، همین الان)
قزل، نگاهی به نوذر می کند، بلند می شود دستانش را از پشت چفت میکند باز به نوذر نگاه میکند،توران از پشت دیوار قزل را دزدکی می پاید.
-توران: (آقا قزل)
-قزل: (بله)
اسبتون رو کاکا سوار شد و رفت و گفتن به شما بگم امروز به صحرا نرید، صبر اومده.
-قزل: (این حرفا چیه؟) من امروز کلی کار دارم و حتما باید برم حتی پای پیاده.
توران، دلهره هایش بیشتر و این همه اصرار و تکرار به رفتن رو خوب نمی دید. قزل لباس رفتن به تن میکند، توران از پشت پنجره با علامت هایی که میدهد، بقیه را از آماده شدن قزل با خبر میکند.تراکتور روشن می شود و دود سیاهی از لوله ی اگزوز بیرون می آید،گنجشکهای داخل حیاط بلند می شوند. اهالی خانه میخواستند با شکستن دسته ی کلنگ کار قزل زیر چرخ تراکتور از رفتنش جلوگیری کنند. قزل در را باز میکند و هیبت مردانه و دلیرش قاب در را پر میکند، خم میشود، کفش به پا میکند. قد راست میکند و همزمان تراکتور حرکت میکند و از روی کلنگ رد میشود اما برخلاف نقشه اهالی خانه، دسته ی کلنگ آخ هم نگفت.
قزل از پله ها پایین می آید، قدم های شمرده، لحن مردانه و زیبایش، سبیل هيتلری پشت لبهایش و بازوانی که آستین پیراهن را پر کرده همه را به تماشا وا می دارد. اسباب کارش را خواست، همه به هم نگاه می کنند و انگار برای اولین بار نباید کسی به حرفش گوش کند. قزل بود و آن همه دلاوری،احترام داشت، بزرگی داشت، حتی آن طرف ترها برایش سنگ تمام می گذاشتند.
حالا که چهل ساله شده، نوذرش بعد از سالها چراغ خانهاش بود و میخواست کاری کند کارستان، علاقه داشت به کندن و پیدا کردن و کور نشده بود این علاقه و میخواست که برود، حتی برای آخرین بار.
کاکا با اسب قزل برگشت.
-سلام کاکا.
-سلام، قزل جان.
اوغور؟
- می رم سرِ زمین کاکا، کار ناتموم دارم و باید اون گودال رو بکنم و برسم بهش.
قزل نگاهی به ساعت روی دستش می اندازد
- دیر شده کاکا باید برم.
-کاکا: قزل جان امروز نرو، صبر اومده برادر، اهل خونه هم نه آوردن، کارت رو بذار به وقت دیگهای، منم کمکت میکنم.
-قزل: نه به رفتنم نیارید، باید تمومش کنم، شاید دیگه وقت دست نده، باید برم، شما هم منو نبرید، پیاده می رم.
قزل، پیاده به راه می افتد، نگاهی به پشت سرش میاندازد و توران نگاهی از سر دلتنگی به او میکند. بین کاکا و قزل فاصله افتاد. کاکا آن طرف تر مشغول درو می شود. قزل شروع به کندن میکند، ضربه های کلنگ هر دفعه و هر بار تلی از خاک را پایین میریزد. ضربه ای به چپ، ضربه ای به راست، یکی به روبرو. هیبت قزل درون گودال هنوز رجز میخواند. خاک را به جنگ و مقابله دعوت می کند، قزل پیش می رود و گودال را عمیق تر می کند. خاکها را بیرون میریزد، به گودال برمیگردد.قسمتی از گودال سایه انداخته، خورشید کم کم عمود میشود، عرق بر پیشانی و شقیقههایش بی امان شده.گود میشود و حالا هیبتش دیگر پیدا نیست. به ساعتش نگاهی میاندازد چیزی به ظهر نمانده. صدای تراکتور از دور دیگر به سختی شنیده می شود و کاکا مشغول درو.
کاکا، پیالهی چای را بر می دارد و حبه ای قند به دهان، چای را سر می کشد، دوربین را بر میدارد. اطراف را نگاهی می اندازد و گودال را، اما قزل را نمی بیند.کمی بد به دلش راه میدهد و به کارگران میگوید یکی تان وقت نهار به سراغ آقا قزل برود.
قزل خستگی در میکند و نگاهی به اطراف گودال، پیشانیش را پاک میکند، عطسه ای می کند، نگاهی به کلنگ و باز بلند می شود. ضربه ای می زند و مقدار زیادی خاک می ریزد و گردی به هوا بلند می شود و ضربه ای دیگر و حالا چشمانش جایی را نمیبیند. تکیه می دهد به دیواره و صبر می کند تا کمی هوا صاف شود . باز بلند می شود، ضربه ای محکمتر و ناگهان گودال کمی از زیر خالی میشود و فرو میرود و حالا سر بهم میدهد. قزل گیر می افتد، تمامی خاک اطراف گودال هجوم میآورد و حالا برای قزل، خاک رجز می خواند، قزل احاطه می شود بین فشار خاک و حالا زورش نمی رسد، بازوان پرش هر چه میکنند ثمر ندارد، کلنگ لای خاک گم شده. هر لحظه از زیر بیشتر فرو می رود و تقلایش این رو بیشتر می کند. تصمیم میگیرد تلاش نکند بلکه راهی پیدا کند، صدا می زند تا صدایش به جایی برسد اما .... باز تلاش میکند و چنان فشار میآورد که دیگر نایی نمیماند. بیحرکت همانجا می ماند تا کسی بیاید.
-کاکا
- بله
من میروم سراغ آقا قزل .
کارگر چند دقیقه بعد میرسد و چیزی جز سرِ آقا قزل را از خاک بیرون نمی بیند.
در نهایتِ ترس و تعجب شروع به فریاد کشیدن میکند و قزل چشمانش را باز میکند .کارگر میخواهد نزدیک برود اما خاک سست شده و قزل با صدایی بی جان به او می گوید نزدیک نیا و برو کمک بیار. چرا هرچه صدایتان کردم نیامدید؟
کارگر با چشمانی اشکبار: صدایی نشنیدیم آقا قزل.
- تعلل نکن برگرد ،کمک بیار.
کارگر با عجله برای کمک و خبر کردن می رود. به کاکا می رسد.
-کاکا،کاکا...
- یا صاحب صبر . چی شده؟
- کاکا، آقا قزل توی گودال گیر افتاده.
- یا قمر بنی هاشم
همگی میدوند، هرکه با چیزی و وسیله ای، صداکنان،گریه کنان، با عجله. می رسند،گودال قزل را اسیر کرده و فشار بی حدی آورده و دیگر قزل، قزل نیست.چشمانش را باز می کند.کاکا صدایش میکند، کمک می کنند، آرام ،آرام هیبتش از لای خاک بی رحم بیرون آورده می شود. قزل را بر روی اسب می گذارند و به سمت روستا حرکت می کنند. صدای جیغ و ضجه و ناله و گریه از چهار طرف خانه بلند می شود و سیل جمعیت از هر طرف با شنیدن خبر به سمت رودخانه جاری می شود. هر کدام از اهالی خانه با شنیدن خبر به کندن صورت و کشیدن مو از خانه بیرون می زند. توران پابرهنه و هر لحظه در حال زمین خوردن با چشمانی اشکبار و صدایی لرزان، چیزی جز قزل نمیگوید. موهای حنایی رنگش را می کشد و حالا همه ی آرزوهایش بی جان به سمتش می آید.
کاکا:آقا قزل، برارم، طاقت بیار کاکا جان، طاقت بیار رودم، طاقت بیار یادگار بوئم. یا قمر بنی هاشم، یا جناب علی، برارم، گیه جان طاقت بیار.
آقا قزل سوار بر اسب و بی نا و بی جان و با نفس هایی به شماره و چشمانی نیمه باز، با پیراهنی پاره پاره و خاک آلود و خیس و خونی، به سوی توران و نوذر و خانه روانه بود. هیچ نمیگفت و گهگاهی،چشمانش به سنگ ریزه ها و کلوخ های راه خیره می شد و دستش در دست کاکا جان و بی جان میشد.
نزدیک رودخانه اهالی منتظرند تا آنها برسند. اتولی آماده شده تا آقا قزل را به مریضخانهای برساند. توران بی تاب و زنهای دیگر به زور او را نگه داشتهاند. حالا دیگر زندگی رنگ باخته، چیزی برای گفتن ندارد. قرمزی خون از لباس آقا قزل راه گرفته و چکه چکه روی خاک می افتد. ساعتش بی شیشه شده و کاکا آن را باز میکند و میبوسد و در جیب میگذارد. توران گوشه دامنش را بالا میگیرد و به رودخانه میزند، عمقی ندارد و با هر قدمی که بر می دارد آب فواره می زند به سمت قزل می رود، میرسد، مشتی آب بر می دارد و صورت خاک آلود قزل را می شورد، مژه های بلندش را تمیز می کند تا نگاهش کند. فریاد می زند: کاری کنید،کمکی کنید. طاقت بیار.چرا رفتی...
قزل، چشمانش را باز می کند، نگاهی به توران می اندازد، نوذر را صدا می کند. کاکا دستش را بر پشت کمر قزل میکشد و طلب کمک میکند. قزل نفسی کشید و دیگر تکان نخورد و جانش در دستان توران و کاکا تمام شد.
*قزل= به معنای قرمز
*بوئم=در قسمتی ازبختیاری به معنای پدر
*رودم=در بختیاری و کوردی به معنای دلبند و فرزندا
*غور=به معنای سفر بخیر،کجا می روی(دهخدا)
*گیه geyah=در بختیاری به معنای برادر
| لینک کوتاه : |
چاپ صفحه
