از ترس مست شدیم (نگاهی به لبریخته های یداله رویایی) /منصور خورشیدی

نویسنده : منصور خورشیدی
تاریخ ارسال : چهاردهم آبان ماه ١٣٩٠


از ترس مست شدیم

منصور خورشیدی
 

وقتی لبریخته ها آخرین کار دکتر یداله رویایی چاپ و منتشر شد ، از طرف منتقدان ، نقد و نگاهی گسترده در داخل و خارج کشور در مورد لبریخته ها به چاپ رسید .  نگارنده ی این مقاله نیز " نگاهی به لبریخته ها "  داشته ام که در هفته نامه ی " کادح " شماره ی 31 چاپ شده است  .
آن چه مرا واداشت تا نگاهی دوباره به شعر رویایی و به این کتاب بیندازم و این مقاله " از ترس مست شدیم " شکل بگیرد به خاطر نزدیکی بسیار زیاد این کتاب با دو کتاب قبلی شاعر با نام های " دلتنگی ها " و " دریایی ها " در شکل و ساختار زبانی رویایی بود
به اعتقاد رویایی نیز " حرکت های ذهنی من در این کتاب خیال های مرا از همان جایی بر می دارد که ابتدا در دلتنگی ها شناختم  " اکنون که شعاع وسیع تری از سیستم آغازین این تفکر را پیش رو داریم ، لازم می آید که نگاهی گسترده به شعر ها در این سه کتاب داشته باشیم .
 
1- دریایی ها – چاپ اول ایران 1344
2- دلتنگی ها – چاپ اول ایران 1346
3- لبریخته ها – چاپ دوم ایران 1371

از ترس مست شدیم


از دور دست عمر ،
تا سرزمین میلادم ،
صد ها هزار فرسخ بود .
با اسب های خسته که راه دراز را
طوفان ضربه های سم ارند ارمغان   
      
ضربه های دقیق سر انگشتی و تجربه های دیداری

آغاز فرم مستقل زبانی که رفتار شاعرانه را از " سرزمین میلاد " به ارمغان می آورد . و تمام تجربه های عینی خود را به تماشا می گذارد ، و از دور دست عمر شاعر به دیدن می رسد ، مشاهده ، و کشف در متن پدیده ها حقیقت آفتاب می شود ، تا فراگرد های دیدن گسترش پیدا کند . ضربه های دقیق سر انگشتی  در جست و جوی آن "  برادر پنهان " بدل به دیدار می شود . حس ماورایی که از احجام زمینی بر می خیزد .

آه . . . ای من ! ای برادر پنهانم !
زخم گران من را بنواز
من بازگشت بی تو نتوانم


دلتنگی  1

در این حرکت ، رفتن " ذکر " شاعر ، دیدن " رسالت " او و دیدار " نبوت " شاعرانه می شود . تاثیر نیرو های زاینده ی شعر که حرکت خود را به سمت آینده آغاز می کند ، و امروز همان تپش های آغازین را در کار شاعر مشاهده می کنیم .

زخم ظریف عقربه در من بود

وقتی که دایره کامل شد
معماری بیابان
همراه با روایت عقربه تکرار شد

من با خیال و عقربه مخلوط بودم
و عقربه
بر روی یک بیابان
بیابان دیگری می ساخت


دلتنگی  2


قلمرو تجربه های دیداری شاعر

حقیقت معرفت ، زخم ظریف زمان را با جان دایره می کند ، و شاعر به هوشی سرشار از ادراک و توانایی می رسد . و خواننده ی شعر ،  شاهد گره خوردگی فرم و جوهر شعر می شود .
دایره یعنی تمام و کامل ، معماری بیابان همراه دایره و زخم ظریف عقربه تکرار می شود . جراحت عقربه وقتی منتشر می شود بیابان دیگری از جراحت های بسیار می سازد . سر شاری های بیابان معماری بیابان دیگر می شود در قلمرو ادراک آدم .
طی شدن کویر و آغاز کویری دیگر ، لایه های تو در توی عقربه ، کویر و بیابان ، و در همین معنا خواننده ی شعر در محاصره ی فرم واقع می شود .
پس می توانیم با ایجاد ارتباط بین شعر و ذهن شاعر ، و حضور شعر در میان اشیا ، که حاصل پیوند های ذهنی شاعر با طبیعت حضوری پدیده ها است ، همخوانی ایجاد کنیم .
و دریافتمان را از کلیت شعر به اجزای توامان ان گسترده کنیم ، تا به قلمرو تجربه های دیداری شاعر برسیم

دیار من همه طول راه بود
و طول بودم من ،
و راه بودم ،
و طول راه ، که قربانی دیارم بود .


دلتنگی  4


خلق فضا در فرم فاصله ها

فرم فاصله هایی که کویر مشکل را می سازند ، در فاصله ی فرم هایی می نشینند که در ارائه ی مضمون ، لذت خلق کردن و سرشتن است . و آفرینش غنای حسی که از تمنای کودکی شاعر بر می خیزد ، تا به تجربه های تکنیکی حجم برسد ، خلق فضای تازه از زمینه های بکر ، از طول راه که قربانی دیار شاعر بود .

فضا های زمینی خالی است و جاده هایی که بر خیال کودکی من حکومت می کنند به سرزمین بایری می روند که انکارشان می کند ، دیگر هیچ سرایی در طول فرسخ های سپید نمی روید


دلتنگی  10

امپرسیون شعر در مشاهده های شاعر

آموختگی های ذهن که از سوی شاعر با ذات واژگان از جمله طول ، راه ، دیار و قربانی همسو می شود و امپرسیون شعر را شکل می بخشد و مشاهدات شاعر در طول راه گسترده می شود و عمق دلدیدگی وسعت پیدا می کند ، و خود شاعر طول راه می شود و راه می شود ! و اندیشه ی شاعر آفرینش های خود را در طول و در ارتباط با راه تحول می بخشد و هر چه دامنه ی تخیل شاعرانه گسترش پیدا می کند ، هماهنگی بین محور ها ( طول ، عرض و ارتفاع ) در شعر بیشتر می شود .
تصاویری که علل و عوامل فضا زیستی شاعر را در بر دارد و با گسترده ترین جنبه های تکنیکی در فرم و عناصر خیال تکوین پیدا می کند .

وقتی که صبح ، فاصله ی دست و پلک بود -
صحرا پر از سپیده دم می شد
با حرف های مشروط
با مکث های لحظه به لحظه
با دست های من ،


دلتنگی  5

پیله ی پنهان شعر

جادوی زبان ، قدرت کلمه ، تولد ریتم درونی قطعه و جاذبه های حیرت آور معرفت در پیله ی پنهان شعر ، امکان تعبیر پذیری شعر را برای مخاطبان خود فراهم می کند .

در چتر های بسته دلتنگی است
باران بی علامت ،
                             بی پیغام ،
هوش بلند ساختمان ها را
به بوی خاک تازه ، سوغات می کند
و کاخ ها و کنگره ها
                   ناگاه
در عطر کاهگل  ،
                   همه
                           غش می کنند .
                 . . . . . . . .
باران شستشو افسوس
در چتر های
                        بسته جاریست


دلتنگی  7

دید شاعر ، فرم محض را ، نه یک آرمان ذهنی در عنصر خیال ، بلکه با بیان تجسمی زیباشناسانه ، عناصر شکل گرفته از زبان را هدف قرار می دهد . خود شاعر معتقد است که :
" فرم برای شاعر تکوین یک حادثه است . "


مسائل شعر – از سکوی سرخ - 

و فرم در شعر موضوع بسیاری از خلاقیت ها ی هنری است . که هویت خود را نشان می دهد .

و ما میان شن های مستعمل
و چیز های بی ارزش می رفتیم
            . . . . . . .
وقتی که ترس نامش را گفت ،
از ترس مست گشتیم
و از هزار پاشنه ، ناگاه
مد عظیم زهر
بالا آمد . . .


دلتنگی  10

از ترس مست گشتیم

ترس زیبا می شود ، عکس دانسته های ما که باید وحشت باشد !
احمد رضا احمدی می گوید " نوشتم وحشت ، وحشت آمد "
در صورتی که زایش کلمه ی بعد از ترس در شعر رویایی مهربانی است . و در تعقیب مقصود به جای ترس مست می شویم ، با جادوی واژه ها در شعر رویایی این گونه دیدار می کنیم ، دیداری که سمت زیبای خود را در ذهن رویایی باز کرده است .

زیرا من از بلندی های مناجات
                           افتاده ام


دلتنگی  5

به جای افتادن از بلندی های کلدسته ها و یا مناره های بلند ، بلند تر از هر دو طول بلند مناجات است ، که فقط انسان های فرزانه که به سوی حقیقت یگانه ، به معرفت آزمون های تجربی طول راه رسیده اند می افتند . ورویایی می افتد که  :  " تصویری از اشیا نمی دهد بلکه منظری از علت غایی آن ها را می سازد "
 " چیز دیگری در تو با من می افتد . "


دلتنگی  2


قدرت جادویی کلمه

رویایی در "  سکوی سرخ "  می گوید : " من با کلمه هایی که برای شعر می فرستم تمام خودم را می فرستم " از این بیان رویایی می توان استنباط کرد که کلمه هم از نظر معنایی و هم از نظر شکل ظاهری و رنگ پذیری اگر در جای خود و درس انتخاب شود مفهومی تازه دارد . چرا که شاعر معتقد است ؟

" هیچ قدرتی در تاریخ به پای قدرت کلمه نمی رسد . "
وقتی سرشت کلمه با سرنوشت شاعر یکی می شود ، باید اسرار کلمات در شعر که عوامل سازنده ی تصویر نیز هست دقت بیشتری کنیم .

و باد ،
وقتی که به شاخه اشتباه می آموخت
وقتی که پرنده در میان باد
گهواره ی اشتباه را می جنباند
پرتاب میان دست های من
پنهان می شد
اندیشه که می کردم از سنگ
در دست من ارتباط پنهان می شد
در دست من – آشیانه ی پرتاب –
پرتاب که ارتباط بود –
اندیشه که می کردم وقتی از سنگ


دلتنگی  14

حضور دایره وار فرم

پرتاب پنهان میان دست ها ، وقتی که اندیشه بر سطح سنگ منتشر می شود و دست ها سکوی پرتاب و آغاز اولین معرفت های نایاب برای ارتباط از سکوی فکر می شود . با پرنده و باد ، و شهادت بال برای پرواز و خواننده ی شعر با تانی بیشتر به این دریافت می رسد که :
اندیشه ی سنگ چگونه به آدمی ادراک می آموزد ؟ در حول همین دریاف ها – جان -  جوهر مجرد در عبور از سنگ چگونه تمنای پرتاب را آشنای ذهن مخاطب می کند ؟ آیا جریان باد نفس شاعر نیست که به سنگ اندیشه را می آموزد ؟ تا زمزمه ی نهان آن را درک کند ، و اندیشه ی کمال طلب شاعر نیست که به سنگ سیر به سوی معرفت های پنهان در فاصله ی معین را نشان می دهد ؟ 

سطح سنگ یا صخره و ستاره و انسان

شاعر در سبک آفرینش های ذهنی خود ، از لایه های بیرونی اجسام ، از سطح سنگ به جوهر سنگ می رسد . تا با جهان درونی اشیا هماهنگی و تناسب سیستماتیک برقرار کند ، تا واکنش های معنایی در این نماد ، نمود پیدا کند . و به گفتگوی واحد بدل شود . آن گاه به قول  احمد میر احسان ( راحا محمد سینا ) :
صدایی از فراسو در برسو تنین می اندازد ، و ما را به ریشه های صخره و ستاره و انسان فرا می خواند .

در گفتگوی ما
فنجان تو کوهستانی است
وقتی که به بوسه های تو نما می بخشد
وقتی که بوسه های ما نما می گیرند
چشمان تو روح هندسی شان را
 در کوهستان پنهان می سازند

چشمان تو روح هندسی دارند
وقتی که فنجان تو کوهستانی است
و بوسه که از کنار دست چپ تو 
                               می افتد
می افتد در دهان راست من

در گفتگوی ما
-آن دم که نگاه صخره در نگاه پَر –
                                    می ماند
او ضلع مربع پریدن را
                        می داند


دلتنگی  16 

تکوین واژه ها در نمای رابطه ها 

وقتی که بوسه ها نمای رابطه هایی می شوند تا چشم روح هندسی- فضایی شان را در نگاه کوهستان پنهان سازند ، تکوین واژه ها پی بنای ساختمانی قطعه ی شانزده دلتنگی ها می شوند .
خواننده ی حرفه ای شعر با اضلاع پریدن و حس پرواز آشنا است و حتی قلمرو پرواز را می داند ، اما برای اندازه گیری روح شاعر در این بلند پروازی و در قلمرو بیکران پرواز باید ضابطه های تعیین کننده ی شعر را شناخت .
فرم ، عنصر خیال ، تداوم موضوع ، ریتم داخلی قطعات و مهم ترین جلوه ی هنر ، تصویر را ، و حتی محتوای حماسی دلتنگی ها را با فضای نا محدود که زاده ی معرفت های درونی است باید در رفتار شاعرانه جست و جو کرد .
و همان تمایلات حجم گونه " دریایی " ها را ، در خلق تصاویر و تجمع ناگهانی تصویر ها ، که با مکانیز هایی از مناظر فرم ، برای ایجاد تشکل های سریع ، که طرح دلتنگی ها را سبب مس شود ، تا منظری از      "علت غایی " در منظر نگاه ما بنشیند و لبریزی زبان شاعر دریایی ها به دلتنگی ها و سپس به لبریخته ها برسد .
فراگرد های تازه ای از تحول در حرکت از طول و ستیهنده با درک متظاهر از پدیده ها و رسیدن به ادراک محض و معرفت پنهان .

در گفتگوی ما
فنجان تو کوهستانی است
وقتی که به بوسه های تو نما می بخشد
وقتی که بوسه های ما نما می گیرند


دلتنگی  16

پلی بین کلمه و ذهن شاعر و سرشتن شعر بسته می شود . حاصل این پیوند با نشانه هایی که در شعر می آید معرفت حضور پیدا می کند . 


وقتی که بوسه های ما نما می گیرند
فاصله ی بین بوسه و نمای بوسه ، که مثل نام ، نمایی از تکان لب می شود . کارکرد فرم در کوهستان ، ارتفاع آن و نگاه سنگین صخره که سبک مس شود تا اضلاع پریدن را خلق کند .

از سطح سنگ
تو زمزمه ی باد نهان بودی
تو دانش آفتاب گشتی
کز سطح سنگ
میراث دره هایت را
با زمزمه ی نهان باد می بردم

با زمزمه ی نهان باد
من سطح سنگ می شدم
که آرزوی شکاف برداشتن
از نیروی پنهانی یک گیاه را می مردم

مکانیزم خلق و معرفت حضور

میراث ذره هایی که با زمزمه ی نهان باد همراه می شود ، معرفت حضور پیدا می کند ، مکانیسم های خلق شده در کلمه های سنگ ،  شکاف ،گیاه و رویش گیاه از دل سنگ .
و این همه آیا ارتباط پیدا و پنهان عرفان نیست که در نگاه شاعر شکل شکار لحظه های –آن – می شود ؟سر فصل های تازه ای از حضور معرفت ها که در جهان ماورایی شعر ، ما را به واقعیت دعوت می کند .
این حرکت اگر چه از کویر ، از محدوده ی تنگ جغرافیا آغاز می شود ، ولی از طریق تصاویر و خلق فضایی تازه در جایگاه بیکران شعر اقامت می کند ، و این جا علاوه بر شعر خود شاعر نیز ارتفاع می گیرد .

دلتنگی ها در ارتباط با حیات شاعر است که سیستم سازه های آن – زبان و سبک – بر آن بنا استوار می شود ، رفتاری که شاعر با تصویر دارد و آن را داربست ساختمانی یک قطعه می کند . رفتاری که شاعر با فرم دارد ، مثل معماری که رسم ساختمان می کند . پی بنای ساختمان رفیع دلتنگی ها ریخته می شود و در منزلت نگاه شاعر ، از راه فرم ، تصویر ، ریتم درونی ، وزن و کلمه در قطعه می نشیند . تا شعر به تکوین نوین برسد .

با زمزمه ی نهان باد
من سطح سنگ می شدم
که آرزوی شکاف برداشتن
از نیروی پنهانی یک گیاه را می مردم


دلتنگی  15


کشف اضداد

شکافی که در سطخ سنگ ایجاد می شود شاعر کشف اضداد می کند ، میان سکون و حرکت ، آرزوی شاعر از سطح ساکن سنگ بدل به دینامیسم حرکت از گیاه می شود . عوامل سازنده ی شعر را همزاد ذهنی مخاطبان خود می کند . بر خورد حرفه ای با کلمه در یک اثر هنری مثل زمزمه ی باد نهان و زمزمه ی نهاد باد . هر طور که خوانده شود ، در هر صورت باد غریو دارد ، فریاد دارد ، در حرکت های سریع طوفان می شود و چرا در این شعر باد زمزمه ی نهان دارد ؟ و چرا در محور کلی شعر ، شاعر سطح سنگ می شود ؟ مگرسنگ بایر نیست ؟ با یک تاریخ آرزو اگر سطح سنگ شکاف بر دارد ! وگیاه را برویاند ! و بعد مردن .

" از جمادی مردم و نامی شدم " رگه هایی که در پیکره و اندام همین مصراع از شعر مولوی مستتر است . ترکیب بندی اصلی شعر رویایی نیز از نظر معنایی بر این اساس است . ما در این قطعه از شعر رویایی با عوامل زیر رو به رو می شویم .
گره خوردگی تصاویر و از جا کنده شدن ، وفاداری متناسب با کلمات جهت تاسیسات زبانی ، الفت های مدید میان اشیا ، برش های متوالی ، رفتار کائناتی شاعر با دایره های پر از رنگ ، ذهن دیداری در عصر دلپذیری طوفان .
مگر طوفان ضد دلپذیری نیست ؟ اگر هست قاعده های معمول هست که درهم ریختگی اشیا را سبب می شود . چرخش عقزبه های ظریف معرفت های ذهن ، مثل خم شدن آب روی هم که توالی امواج را سبب مس شود و خاکستری در رقص آتش هر دم جزیره می ریزد . آیا این دلپذیر نیست ؟ ! پس زمزمه ی باد نهان دلپذیر است .

و مرغ اول جهان ناگاه
وقتی که کویر مشکل را
از فاصله ساختند
فریادی سخت برکشید
و سمت شن ها را آشفت
فریاد میان آب افتاد
و آب
با زمزمه تار های صوتی را لرزاند
و حافظه ی قنات را باد آزرد
وقتی که تار های صوتی
در گوشت آب
                     می لرزید


دلتنگی 17

تکنیک کار کرد کلمه

اداره کردن کلمه ، تصرف و تغییر را سبب می شود که به کثرتی گسترده می رسد ، آمیختگی های فلسفه و عرفان ، فشردگی معنا در ترکیب های درونی ، خصیصه های تنین دادن و تنین گرفتن واژه ها و هجا ها که به تصویر در شعر ظرفیت های موسیقیایی بخشیده است .
به خصوص ریتم ممتد حرف " ر " به همراه مصوت های بلند ، شکل صوتی و حساب شده ی فرم های سمفونیک را یاد آوری می کند .
خیال بندی های تازه که در دیدار توفیق آمیز در طیفی گسترده بسیار می شود نمونه ای دیگر از تقرب استقرایی واژگان که زیر بار حکومت رویایی اداره می شود .

ادره ی تن
اداره ی حرف تن
حرف اداره در تن
تن در اداره ی حرف نو
نو می شود .


لبریخته ها  95

منشور های چند وجهی فکر

موضع کلمات در برابر زمان و نظام چرخشی آن ، استعداد تازه را برای بیان دریاف های همه ی منشور های چند وجهی آما ده می کند ، تا عناصر شعری در بافت عمودی تر کیب های ساختاری را از شکل طبیعی کلمه ها ایجاد کنند . و هارمونی یکدست پدیده ها در خلق و تکوین شعر و حتی در شکل گیری قطعه دخیل هستند .

در قطعه 95 و شعر های نظیر آن در لبریخته ها ، رویکرد شاعر به جانب کلمه ها در بافت عمودی شعر است . این قطعه اگر چه محدود و روال تکرار می گیرد ، اما اتفاقی است که در شاعر می افتد و در ارتباط با کل ساختار شعر به لحاظ درونی قابل بررسی است .
وقتی جغرافیای شعر از دل شاعر بر می خیزد ، در دل مخاطبان خود راه باز می کند ، فراواقعی رابطه های دو گانه بین شاعر و خواننده ی شعر انتخاب را آسان می کند . اگر چه محتوای شعر در بعضی از شعر های رویایی در هیئت فرم که واقع می شود به صورت یک پلان رمزگونه ارائه می شود و راه ارتباط بسته می شود .

سویی که نشسته در جستجوی اوی شما
هفتاد تپنده ی تاریک را
کاویده با سر انگشت این سو
هر بار انگشت هایی
دیوار های بی طی را آنسو آزرده اند


لبریخته ها 169

آن چه از حقیقت شعر می آید ، عقل را به در یافت دنیای معانی اجسام منحصر می کند ، حضور معنا هایی که رازوارگی شعر رویایی را رقم می زند . حرکت اصولی به سمت تقرب استقرایی پیش می رود و زمینه ی روش شناختی شعر به شطح نزدیک می شود . شطحی که بر جان و زبان شاعر می افتد و در خیزش های افقی شعر رویایی اتفاق می افتند .

در حالت عمیق عزیمت که سمت نیمرخ تو برابر نگهم ماند
پرواز طوطیان
جغرافیای صورت من را درهم ریخت


دلتنگی ها  21


یا "
وقتی صدای نیمرخ تو پر های سبزطوطی را ناقوس می کند

کلمه هایی که از سرنوشت تصویر ها انتخاب نمی شوند بلکه حضور معنا ها تقدیر ورود کلمات را در یک قطعه نشان می دهد . چرا که جهان نشانه های تازه ، در درون اشیا و روی راه ، و در روح پدیده ها قرار دارد . و شاعر سمت اندیشه ی زبان پارادوکسال عرفانی را در عرضه ی شعر از جهان اطراف به عرصه ی جلوه های مکرر می کشاند .
 تا معقولات قابل ادراک صورت های ذهنی خود را که از طبیعت اطراف دریافت می کند به ما بعد طبیعت گره بزند . و خواننده ی شعر با دهان سرخ به عقل سرخ "  سهروردی "  می رسد . و شاعر با چشم بصیرت که همان چشم معرفت است به ماورای واقعیت می رسد . و جغرافیای صورت او درهم می ریزد و حقیقت ماورایی عقل را شکار می کند تا پر های سبز طوطی را ناقوس کند .

چه شاخسار سبزی روی زبان توست
وقتی نسیم سرد دهان های سرخ
با شاخسار سبز تو در بازی است


لبریخته ها  173

بصیرتی که معرفت زا است ، مثل چشمی در درون انسان عمل می کند و حقیقت ماورای عقل را آشکار می سازد چرا که صاحبان بصیرت جانشان نورانی است وجان ، جنبش تن است . که در  " هول بزرگ بازی " اصل رابطه ها را تحکیم می بخشد ، تا نقطه ی آغاز مراحل کیفی دیگری در چشم شاعر زایش کند .

میوه های سرخ زبان تو
در بازی های باد که می افتد
همیشه برگ آخر بر نوک شاخسار
                          واژه ی آرام مرگ
                          هول بزرگ بازی
                          افتادن .


لبریخته ها  173

می بینیم که طیف های رنگ ، همرنگ و گرم وقتی همدیگر را جذب می کنند ساخت زبانی شاعر کارکرد های موجی رنگ را در طیف های گسترده می پراکند و هموار و یکدست در بازی های باد می ریزد .
وقتی شعر از توسع کلمات و زبان ساخته می شود ، شاعر نیز جستجو های خود را روی عوامل نا همگون زبان تمرکز می بخشد . تا به معرفت پارادوکس های متغیر برسد . و جهت های همسو که به سمت وحدت سیر می کنند ، ملاک تعین شاعر واقع شوند .

کارکرد های عازم در شعر رویایی 

منظور از کارکرد های عازم ، کلمه هایی هستند که شاعر درآغاز یک قطعه ، آن را می نشاند کارکرد ایجاز ، درک عمیق می طلبد ، ایجاز برشی است که پشت زاویه های خیال را می شکند ، و تکنیک را وسوسه می کند . 


او
در کجای افق گوشه می گیرد
وقتی که زخم بر می دارد
مثل افق که گوشه می گیرد ؟


لبریخته ها  8

چرخ
صورت حاکم
جنبش آسان جان میانه ی دندان


لبریخته ها  20

و وقت
از نبض بسته بر می خیزد
و باز می شود در وقت


لبزیخته ها  91

بعد
در حیرت شاخه می نشیند
و روی راه رفته تکان می خورد


لبریخته ها  86

و راه
آغاز بد از گنبد می کرد

صدایت
سرگردان صدام
گلوت خانه ی صداهام
که می پرد با
صدات


لبریخته ها  45


املای وقت
جمال واژه را ابدی کرد
خاموش از سئوالم و شکل لغت دراز 

               
 لبریخته ها 144

و تیر
وقتی که می نشیند
در گوشت
پروازهاش ادامه ی دیگر می گیرد


لبریخته ها  79


کارکرد های کلمه در نمونه های فوق ( او ، چرخ ، وقت ، بعد , راه ، صدایت ، املای وقت و تیر ) ، گستردگی تصاویر را برای مصراع های بعدی ایجاد کرده اند .
خصیصه ای سرشار از جنبه های زیبایی ، تصویر پردازی " آن " در حیرت شاخه ، نبض بسته ، آغاز بد از گنبد ، جمال واژه و همچنین "  جنبش آسان جان "
شاعر با انتخاب کلمه برای هر قطعه ، اتفاق های نیامده را دیدار می کند . مرکزیت تماشا ، تقابل اشیا و نگاه شاعر ، کانونی که قلمروی در معبر تماشا باز می کتد . که در حرکت های درونی فقط از نگاه برمی خیزد .
عوامل دیداری سمت مشاهده را با نگاه شاعر پیوند می زند تا شکل ساختاری عبارت ها با یکدیگر مالوف شوند ، انس و الفتی که در هم تنیده می شوند تا با جان شاعر تنیده شوند و حجمی معادل فضا بسازند . آزاد و رها تا در تعلق تفکری نباشد . توصیف نشود و ارجاع ناپذیر باشد تا شاعر مغلوب شرایط نشود . و رفتاری تازه به شعر ببخشد .
رفتاری که شاعر در حرکت های مستمر خود ، از دیروز تا امروز به شعر بخشیده است . حیات تازه ، رشد بالنده و کوشش در جهت ادامه ی بال زدن های دیروز برای پرواز های سریع امروز !
رسم همین حرکت البته از فراز و فرود هایی برخوردار بوده که راه و رسم جدید را در ذهن باز کرده است .
به هر تقدیر رویایی در " دلتنگی ها " و " لبریخته ها " و حتی " دریایی ها " حس های مشترک ، چشم انداز های نوین ، منظری از رشد ، شکل گیری پدیده ها و گردش و چرخش آن ها در سسویه های وحدت گرایی ، تا شکل و تکوین فرم های درونی پی گرفته است . و خواننده ی پیگیر را به جشن تقرب همخوانی های شکل و ساختمان در شعر هدایت کرده است

آه ، ای مسافران از دریا تا من !
از آب ها
که شکل درهم امضا دارند
تا من
که واژه ی شکسته ی " رویا " یم
و شکل روشن نامم را دارم                                      دریایی ها  33

 

تهران / خرداد 1371


بازگشت