نگاهی به "مداد ها شب را افقی می کشند " اثر سیده زبیده حسینی / منصور خورشیدی

نویسنده : منصور خورشیدی
تاریخ ارسال : بیست و هشتم تیر ماه ١٣٩٢


مداد ها  شب را افقی می کشند   

سیده زبیده حسینی

ناشر هنر رسانه اردیبهشت – 1391    

 

 

                   تمام سهم من از زندگی   

- منصور خورشیدی :

 

نگاهی به افق شعر این مجموعه در سه فصل :

فصل نخست : مداد ها که تو می شوند ( آخرین اتفاق تا جنین جنون )

فصل دوم : تکه های شب را جمع کن ( انگشت آبی تا تولد )

فصل سوم : پازل تنهایی ام را سپید بچین ( دلم را از پیراهن تو بیرون تا به علامتی / که تسلیم )

 

 بگذار

آخرین اتفاقی باشم

که از شانه های دیوار

فرو می ریزد

فرو ریختن برای خلق اتفاق . آن هم به استعاره از شانه ی دیوار . در بر دارنده ی حادثه ای در حال وقوع است . بی بهانه ، خالی اما تلخ !

و شاعری که می خواهد دختر همه ی رود های جهان باشد . باید در حرکت های مستمر خود از تمام در یا ها غبور و در جایی ریشه های خود را مستقر کند .

ریشه ام

بر جغرافیای تنت

بالی برای پریدن می خواهد و در "فکر سایه ی دوری / که نزدیک می شود . "

و برای ایجاد رابطه با جهان اطراف خود نیاز به پنجره دارد . دیدن عابران در گذر و تماشای پرنده هایی که آن سوی این نگاه در پرواز هستند ! و در سکوت مطول شاعر او ج می گیرند . 

پنجره ای / که بودن را

رو به حصار های بزرگ جهان

اثبات می کند .

و در یک تضاد ذهنی باخود می گوید که پنجره نمی خواهم . رابطه ی خود را به سایه ربط می دهد و می خواهد که در حصار تنگ پیرامون اعلام حضور کند . خدا را طلب می کند تا شرایط سخت را برای او آسان کند . منتشر شود روی تمام دیوار ها . و می خواهد که حفره ها را از کلمه ای پر کند که اندوه پنجره را بشکند .

 

نقاش کوچک من

پنجره نمی خواهم

خدا را بکش

روی دامن شرقی ترین ستاره . 

دریا را با تمثیل عام " آب از آب تکان نمی خورد " آغاز می کند تا چشمی روی دست های او غروب کند . شکل غروب خزر وقتی تو در خواب بودی !

و تو ، / مثل روزهای رفته

کنار دیوارهای بلوغ / پنهان می شوی

 توصیف ساده ی شرایطی که شاعر در آن قرار دارد و می خواهد آن را در یک عبارت یا یک مصراع از شعر بیان کند موجب می شود تا خود در دوایر محدود و با توسل جستن به عوامل ناهمگون از متن به حاشیه پرتاب کند .


مادر

حتم دارم ویار  تو ابر های جهان بود

که این گونه هر صبح بارانی ام

هر عصر بارانی

جبری که مرا در چای تو شیرین می کند

تلخ است

چمدانی که روزهای مرا می برد

خالی ست

 

حضور کلمه ها " کلماتی / که دور زخم هایت پیچیده ای " و تصاویر در یک قطعه شعر " تا روزم را / در این مثلث تاریک / به ماه نرسانم به تخیل و عواطف مفهوم تازه ای می دهد . تا در ترکیب های کلامی حذف فاصله بین نگاه شاعر و پدبده های پیرامون او صورت بگیرد .

شاعر وقتی به بیان حرف های نگفته در شعر می رسد . این توقع را در خود بیدار می کند که باچشم های بسته با شعردیدار کند .

من چشم هایم را بسته ام

تا هیچ واژه ای

پیدایم نکند

 در حقیقت به بحران موجود در مصراع دامن می زند  . این واقعیت را. گزارش موقعیت و روایت ساده به حساب می آوریم ،که شاعر از پدیدار ها و زیبا شناسی موجود در شعر دور مانده است . اما در بیان برخی زیبایی های موجود در شعر غافل نمی ماند

اتفاق

از چشم های آسمان

افتاد

ومعجزه از خواب ها

شاعر در پرداختن به خود دو هدف را دنبال می کند ، گاه تلنگری به خود می زند تا برای دور شدن از چیز هایی که با روحیه ی او در تضاد است ، در امان بماند .

دلم که تنگ می شود

بند بند تنم

 قطره / قطره خونم

 و همه خاطرات تاریک را

 بالا می آورم

گاهی به درک  احوال خود در فرازو فرود های زندگی می پردازد،که از ملاک های ظاهری و شخصیتی محسوب می شود. ودر پرداختن به خود از اغراق کردن نیز واهمه ای ندارد . انگار درد در ریشه هایش نفس می کشد ! و چسبیده به لباس هایش که هیچ جنونی پاکش نمی کند !

قطره ...قطره ات را

در کوزه ریخته ام

دیگر هیچ اقیانوسی

خوابت را نمی بیند

+

چه قدر بامن دویده ای

قطار درد های سرخ را ؟

 حماقت زنانه ام

روی پله های سکوت می رقصند

ودر شرایط دیگر راه به دل درد های درون باز می کند تا راز های خود را  با روایت و توصیف مستقیم آ ن چه در اطراف او می گذرد . بیان کند . از پله های بریده ی گیسو ، تاروزهای تا خورده دامن ! و می خواهد که باور کنیم بال هایش صدای پریدن است . هر چه هست باور های ذهنی و تخیلی شاعر است .

گمان کرده بودم می توانی

از هرچه در من ویران کرده ای

جهان دیگری بسازی

+

درد آن قدر ادامه می گیرد

که از جزر و مدها

 دریای خسته ای بسازد

+

من ! حواس پرت خانه ای هستم

که دختری

با خیال چند گانه رنگ ها

سقفی برایش می کشد

در این نوع از نگاه دقت شاعردر انتخاب و کاربرد هر یک از عوامل فوق زمینه را برای شناخت از شرایط فراهم می کند تا پنجره ی جدیدی برابر مخاطب باز شود و با شاعر احساس همدلی و هم زبانی کند . 

من هر چه در تو فکر می کنم ، / زنم

هر چه در تو درد می شوم ، / زن

+

کدام یک از شما

دست های دریا را دیده اید

وقتی که نامم را

بر موج های عاصی اش می نوشت ؟

تاکید شاعر برای ارائه ی معنا در تمام شعر های این مجموعه دیده می شود . و در بیشتر شعر ها سرعت در ارائه ی بیان احوال و جنسیت خود در برجسته کردن محیطی که در آن زندگی می کند دیده می شود . و با صراحت نیت درونی خود را بروز می دهد !

هنوز آن قدر زنم

که پای همه ی قول های مشترک

انگشت های من است .

+

و بی جنوبی ترین لهجه به آب بزنم

که موج / حال از من بپرسد / تو نپرسیدی

به آب بزن / این ته فکر های زنانه را /

زندگی وارونه ترین اتفاق در تو بود

 مناظر بسیاری در زندگی اطراف شاعر به چشم می خورد . که زوایای متعددی در آن قابل دیدن است  . که جهان بینی شاعر را در شرایط متفاوت نشان می دهد . یاد ها و خاطره ها در روساخت شعر روایتی از درد مندی های زبیده حسینی است .  که با حسرت عمیق امور عاطفی و احساسی خود را بیان می کند .

شرقی ترین ضلع اتاق

که روشن شود

گیسوان مرا می بافی

روی این دیوار های سیاه !

+

درد های من

در چشم های تو قد کشید

تا کوچکی دنیا را

بیادم بیاورد

و شاعر می خواهد آن قدر از خود بگوید که خواب درخت ها آشفته شود . و سال ها ی سال به بهانه ی گریستن از خواب بیدار می شود . و خزر را آبستن ضجه های زنی می بیند . که درد های درون او را هیچ موجی به ساحل نمی ریزد . سر انجام به این نتیجه می رسد که :

چه فرقی می کند بهار باشم یا زمستان

پرنده باشم

یا درخت ؟

+

کوتاه می آیم

این بغض ها را برای ماه نوشته ام

که خوابش نبرد


      چاپ صفحه


بیان دیدگاه ها

نام و نام خانوادگی : *
ایمیل :
URL :
دیدگاه شما : *
 
کد امنیتی :