آسیب‌شناسی ترجمه (4)
یادداشتی از ابوالفضل پاشا

نویسنده : ابوالفضل پاشا / تحریریه پیاده رو
تاریخ ارسال : یازدهم بهمن ماه ١٣٩۵


آسیب‌شناسی ترجمه (4)
یادداشتی از ابوالفضل پاشا


روحم را
آب کرده و در قالبی منجمدش کرده‌اند
قالبی به نام استانبول
که آن را در خاک گذاشته‌اند
درونم آتشی‌ست
هوا، رنگ، ناز، اقلیم،
معشوقه‌ام
از زمان و مکان گذشته و آمده‌ست.
ماه و خورشید
از ازل
دو استانبولی اصیل بوده‌اند.
خاک و دریا
تنها در استانبول طعم وصل را
چشیده‌اند

جان من، استانبول
وطن من، استانبول
استانبول...

این شعر در مأخذ - که کتابی‌ست شامل شعرهای شاعران ترکیه با موضوع استانبول با ترجمه‌ی یکی از مترجم‌های پرکار - دقیقن به همین شکل و با همین حجم و به نام شاعر آن نِجیپ فاضیل کیساکورک - که در ایران به نجیب فاضل کیساکورک و حتا گاهی قیساقورق نیز مشهور است - به چاپ رسیده. در این مجال کاری به صحت و سقم ترجمه یا لحن غیرشعری یا حتا خارج از دستور زبان بعضی از سطرها ندارم اما شما ای مخاطب! آیا می‌توانید حدس بزنید که این شعر در مأخذ اصلی و در کتابِ نِجیپ فاضیل کیساکورک چه حجمی دارد؟ به عبارت دیگر حدس بزنید این مترجم محترم چقدر از شعر را حذف کرده است؟!
برای آن‌ها که به جست‌وجو علاقه‌‌مندند بگویم که این شعر در اصل Canım İstanbul نام دارد. در خصوص حجم متن اصلیِ آن هم چیزی نمی‌گویم، بل‌که اصل آن را ضمیمه می‌کنم تا خودتان قضاوت کنید که برخی از مترجم‌ها چه می‌کنند، البته اگر بالای ترجمه نام دقیق شعر را بنویسند و علاوه کنند که بخشی از شعر است باز هم می‌توان پذیرفت اما در صورت فعلی واقعن چه باید گفت؟
اما متن اصلی شعر:



Canım İstanbul


Ruhumu eritip de kalıpta dondurmuşlar;
Onu İstanbul diye toprağa kondurmuşlar.
İçimde tüten bir şey; hava, renk, eda, iklim;
O benim, zaman, mekan aşıp geçmiş sevgilim.
Çiçeği altın yaldız, suyu telli pulludur;
Ay ve güneş ezelden iki İstanbulludur.
Denizle toprak, yalnız onda ermiş visale,
Ve kavuşmuş rüyalar, onda, onda misale.

                       İstanbul benim canım;
                       Vatanım da vatanım...
                                  İstanbul,
                                  İstanbul...

Tarihin gözleri var, surlarda delik delik;
Servi, endamlı servi, ahirete perdelik...
Bulutta şaha kalkmış Fatih'ten kalma kır at;
Pırlantadan kubbeler, belki bir milyar kırat...
Şahadet parmağıdır göğe doğru minare;
Her nakışta o mana: Öleceğiz ne çare?..
Hayattan canlı ölüm, günahtan baskın rahmet;
Beyoğlu tepinirken ağlar Karacaahmet...
   
                         O manayı bul da bul!
                         İlle İstanbul'da bul!
                                   İstanbul,
                                   İstanbul...

Boğaz gümüş bir mangal, kaynatır serinliği;
Çamlıca'da,  yerdedir göklerin derinliği.
Oynak sular yalının alt katına misafir;
Yeni dünyadan mahzun, resimde eski sefir.
Her akşam camlarında yangın çıkan Üsküdar,
Perili ahşap konak, koca bir şehir kadar...
Bir ses, bilemem tanbur gibi mi, ud gibi mi?
Cumbalı odalarda inletir " Katibim"i...

                         Kadını keskin bıçak,
                         Taze kan gibi sıcak.
                                    İstanbul,
                                    İstanbul...

Yedi tepe üstünde zaman bir gergef işler!
Yedi renk, yedi sesten sayısız belirişler...
Eyüp öksüz, Kadıköy süslü, Moda kurumlu,
Adada rüzgar, uçan eteklerden sorumlu.
Her şafak Hisarlarda oklar çıkar yayından
Hala çığlıklar gelir Topkapı Sarayından.
Ana gibi yar olmaz, İstanbul gibi diyar;
Güleni şöyle dursun, ağlayanı bahtiyar...

                         Gecesi sünbül kokan
                         Türkçesi bülbül kokan,
                                      İstanbul,
                                      İstanbul...


      چاپ صفحه


بیان دیدگاه ها

نام و نام خانوادگی : *
ایمیل :
URL :
دیدگاه شما : *
 
کد امنیتی :